در عصر اقتصاد دانش‌بنیان و رقابت‌های پیچیده فناورانه، مدیریت سنتی بنگاه‌ها دیگر پاسخگوی شتاب تحولات بازار نیست. سازمان‌ها و صنایع پیشرو برای حفظ بقا و خلق ارزش پایدار، نیازمند مدیرانی با تفکر استراتژیک و تسلط بر نظام تحقیق و توسعه هستند. دوره عالی DBA راهبری مراکز تحقیق و توسعه و شرکت‌های دانش‌بنیان در دانشگاه تربیت مدرس، به عنوان جامع‌ترین برنامه توانمندسازی مدیران ارشد کشور، با هدف تربیت راهبرانی پیشرو در پیوند میان «راهبرد کسب‌وکار، نوآوری، مدیریت فناوری و خلق ارزش اقتصادی» طراحی و اجرا می‌گردد.
اهداف راهبردی دوره عالی DBA راهبری مراکز تحقیق و توسعه (R&D)
این برنامه عالی با تکیه بر اسناد بالادستی، الگوهای موفق جهانی و نیازهای بومی صنایع ایران، چهار هدف بنیادین را دنبال می‌کند:
- تربیت راهبران ارشد نوآوری: توانمندسازی مدیران عامل و اعضای هیئت‌مدیره برای طراحی، تأسیس، استقرار و راهبری مراکز R&D و شرکت‌های زایشی دانش‌بنیان.
- استقرار نظام یکپارچه مدیریت فناوری: آموزش استانداردها و الگوهای تدوین نقشه راه فناوری (Technology Roadmap)، ارزیابی سطوح بلوغ (TRL) و مدیریت سبد پروژه‌های پژوهشی.
- تسلط بر فرآیند تجاری‌سازی و حقوق فناوری: هدایت چرخه تبدیل ایده و دانش فنی به محصول تجاری، ارزش‌گذاری مقدماتی، الزامات مالکیت فکری (IP) و تأمین مالی نوآورانه.
- بهره‌گیری حداکثری از زیست‌بوم اقتصاد دانش‌بنیان: استفاده عملیاتی از ظرفیت‌های پارک‌های علم و فناوری، صندوق نوآوری و شکوفایی، اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه (موضوع مواد ۱۱ و ۱۳ قانون جهش تولید) و به‌کارگیری هوش مصنوعی در تصمیم‌سازی‌های مدیریتی.
شایستگی‌ها و توانمندی‌های اکتسابی دانش‌پذیران
دانش‌آموختگان این دوره پس از اتمام فرآیند آموزش و ارزیابی، مهارت‌های زیر را به عنوان سرمایه‌گذاران و رهبران سازمان محقق می‌سازند:
- توانایی عارضه‌یابی، طراحی ساختار حکمرانی و تدوین مأموریت دپارتمان‌های تحقیق و توسعه و نوآوری.
- هدایت چرخه محصول، مستندسازی جامع پرونده دانش فنی (BOM, SOP, Lessons Learned) و مدیریت قراردادهای انتقال فناوری و Licensing.
- شناخت قوانین، فرآیندهای ثبت طرح در دبیرخانه ارزیابی دانش‌بنیان و طراحی پرونده‌های پذیرش هزینه تحقیق و توسعه در ممیزی مالیاتی.
- کاربرد ابزارها و مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی (AI) در پایش فناوری (Technology Scouting) و هوش رقابتی بازار.
جدول جامع ۱۰ سرفصل آموزشی دوره عالی راهبری تحقیق و توسعه (DBA)
| شماره | عنوان ماژول آموزشی | محورها و مباحث کلیدی |
|---|---|---|
| ۱ | راهبری راهبردی و تأسیس مراکز R&D | طراحی مأموریت، ساختار و حکمرانی؛ اتصال R&D به استراتژی کلان کسب‌وکار؛ بودجه‌ریزی، فرآیندها و رهبری تیم‌های تخصصی. |
| ۲ | زیست‌بوم علم، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان | بازیگران اکوسیستم؛ پارک‌های علم و فناوری، مراکز رشد، معاونت علمی، صندوق نوآوری و شکوفایی و مسیر استفاده از مشوق‌ها. |
| ۳ | مدیریت فناوری و نقشه راه فناوری | پایش فناوری (Technology Scouting)؛ آینده‌نگری؛ بنچ‌مارکینگ؛ سطوح TRL؛ تصمیم‌گیری ساخت، خرید یا مشارکت (Make/Buy/Partner). |
| ۴ | نظام مدیریت نوآوری (ISO 56000) | استانداردهای خانواده ISO 56000؛ استقرار نظام نوآوری؛ نوآوری باز و بسته؛ همکاری با استارتاپ‌ها، دانشگاه‌ها و ارزیابی بلوغ. |
| ۵ | کشف مسئله و تدوین پروژه R&D | Problem Discovery؛ نیازسنجی فناورانه؛ تحلیل ریشه‌ای مسئله؛ تدوین مشخصات فنی و معیارهای پذیرش پروژه. |
| ۶ | مدیریت پرتفوی، توسعه و صنعتی‌سازی | مدل Stage-Gate؛ اعتبارسنجی (V&V)؛ نمونه‌سازی تا تولید انبوه؛ استانداردهای انطباق و مدیریت تغییرات پروژه. |
| ۷ | مستندسازی دانش فنی و مدیریت دانش | تدوین پرونده فنی، فرمولاسیون، نقشه‌ها، BOM، گزارش‌های آزمون؛ ثبت Lessons Learned و انتقال دانش مستقل از اشخاص. |
| ۸ | مالکیت فکری و قراردادهای فناوری | پتنت، اسرار تجاری و نرم‌افزار؛ تحلیل Patent Landscape و FTO؛ قراردادهای NDA، توسعه مشترک و لایسنسینگ. |
| ۹ | تجاری‌سازی و اعتبار مالیاتی (مواد ۱۱ و ۱۳) | ارزش‌گذاری فناوری؛ سرمایه‌گذاری VC و CVC؛ فرآیند ارزیابی دانش‌بنیان؛ نحوه اخذ و ثبت پرونده‌های اعتبار مالیاتی ماده ۱۱ و ۱۳. |
| ۱۰ | سنجش عملکرد و هوش مصنوعی در R&D | شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI)؛ طراحی داشبورد مدیریتی؛ کاربرد هوش مصنوعی در تحلیل داده‌ها و تصمیم‌گیری راهبردی. |
استانداردها و مراجع بین‌المللی آموزشی دوره
محتوا و ساختار آموزشی این دوره عالی، منطبق بر برترین مراجع و کتب راهنمای مرجع جهانی تدوین شده است:
- خانواده استانداردهای ISO 56000: استانداردهای مدیریت نوآوری، مدیریت ریسک، مدیریت دانش و هوش مصنوعی.
- راهنماهای مرجع OECD: بهره‌گیری از راهنمای فراسکاتی (OECD Frascati Manual) در حوزه سنجش تحقیق و توسعه و راهنمای اسلو (OECD Oslo Manual) در مدیریت نوآوری.
- اسناد سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO): در حوزه‌های پتنت، انتقال تکنولوژی و لایسنسینگ بین‌المللی.
- قوانین و آیین‌نامه‌های رسمی کشور: قانون جهش تولید دانش‌بنیان و بخشنامه‌های رسمی سازمان امور مالیاتی و معاونت علمی.
شرایط ورود، مصاحبه و نحوه پذیرش مدیران
با توجه به سطح عالی و ماهیت شبکه‌سازی استراتژیک در میان مدیران، پذیرش در این دوره به صورت گزینش‌شده و بر اساس معیارهای زیر صورت می‌پذیرد:
شرایط ثبت‌نام و پذیرش:
- دارا بودن مدرک کارشناسی یا بالاتر از دانشگاه‌های معتبر داخلی یا بین‌المللی.
- سابقه فعالیت مدیریتی یا حرفه‌ای در حوزه‌های تحقیق و توسعه، نوآوری، تولید، صنایع دانش‌بنیان یا پارک‌های علم و فناوری.
- اولویت ویژه پذیرش: برای مدیران عامل، اعضای هیئت‌مدیره هلدینگ‌ها، مدیران R&D و مدیران فناوری صنایع اولویت قطعی در نظر گرفته می‌شود.
- مرحله گزینش: پذیرش نهایی پس از بررسی کارشناسی رزومه تحصیلی-حرفه‌ای و انجام مصاحبه ورودی تعیین صلاحیت انجام می‌پذیرد.
پیش‌ثبت‌نام و درخواست ارزیابی رزومه دوره عالی DBA
جهت ثبت‌نام اولیه، بررسی مدارک و هماهنگی جلسه مصاحبه تخصصی دوره عالی راهبری مراکز تحقیق و توسعه و شرکت‌های دانش‌بنیان دانشگاه تربیت مدرس، از طریق درگاه زیر اقدام فرمایید.
💬 دیدگاه‌ها و نظرات کاربران (0)
✍️ ارسال نظر و دیدگاه شما درباره این مقاله
دیدگاه شما پس از بررسی و تأیید مدیران سایت نمایش داده خواهد شد.